Nguyên nhân và triệu chứng rối loạn lipid máu là gì? Hướng điều trị

Rối loạn lipid máu là gì?

Rối loạn lipid máu (hay máu nhiễm mỡ, mỡ máu tăng) liên quan đến mức độ không lành mạnh của một hoặc nhiều loại lipid (chất béo) trong máu của bạn.

Máu của bạn chứa ba loại lipid chính:

nguyen-nhan-va-trieu-chung-roi-loan-lipid-mau-la-gi

Nếu bạn bị rối loạn lipid máu, điều đó thường có nghĩa là mức LDL hoặc chất béo trung tính của bạn quá cao. Nó cũng có thể có nghĩa là mức HDL của bạn quá thấp.

Cholesterol LDL được coi là loại cholesterol xấu. Điều đó bởi vì nó có thể tích tụ và hình thành các khối hoặc mảng bám trong các thành của các động mạch. Quá nhiều mảng bám trong động mạch tim sẽ gây ra tình trạng đau tim, ảnh hưởng đến tim mạch.

Cholesterol HDL được coi là loại cholesterol tốt vì nó giúp loại bỏ LDL khỏi máu của bạn.

Chất béo trung tính đến từ lượng calo bạn ăn nhưng nó không bị đốt cháy ngay. Chất béo trung tính được lưu trữ trong các tế bào chất béo, chúng sẽ bắt đầu thực hiện đốt cháy calo để tạo năng lượng khi cơ thể cần. Tuy nhiên, nếu bạn ăn nhiều calo hơn việc cơ thể đốt cháy, sẽ dẫn đến việc tích tụ chất béo trung tính.

Mức LDL và chất béo trung tính cao khiến bạn có nguy cơ bị đau tim và đột quỵ. Nồng độ cholesterol HDL thấp có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn. Tìm hiểu về mức cholesterol khuyến nghị theo độ tuổi.

Các loại rối loạn lipid máu

Rối loạn mỡ máu được chia thành các loại chính và phụ. Rối loạn mỡ máu nguyên phát là do di truyền. Rối loạn mỡ máu thứ phát là một tình trạng mắc phải. Điều đó có nghĩa là nó phát triển từ các nguyên nhân khác, chẳng hạn như béo phì hoặc tiểu đường.

Bạn có thể nghe thấy thuật ngữ tăng lipid máu được sử dụng thay thế cho rối loạn lipid máu. Nhưng điều đó không hoàn toàn chính xác. Tăng lipid máu đề cập đến mức độ cao của LDL hoặc chất béo trung tính. Rối loạn mỡ máu có thể đề cập đến mức cao hơn hoặc thấp hơn mức bình thường đối với những chất béo trong máu.

Trong số các loại rối loạn lipid máu nguyên phát cụ thể là:

  • Tăng lipid máu gia đình kết hợp – Đây là nguyên nhân di truyền phổ biến nhất của cả cholesterol LDL cao và triglyceride cao. Nếu bạn bị tăng lipid máu gia đình kết hợp, bạn có thể phát triển những vấn đề này ở tuổi thiếu niên hoặc 20 tuổi. Bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh động mạch vành sớm, có thể dẫn đến đau tim. Tìm hiểu thêm về tình trạng này.
  • Tăng cholesterol máu gia đình kết hợp và tăng cholesterol máu đa gen – Cả hai đều được đặc trưng bởi tổng lượng cholesterol cao. Bạn có thể tính tổng lượng cholesterol của mình bằng cách thêm mức LDL và HDL, cùng với một nửa mức chất béo trung tính. Tổng mức cholesterol dưới 200 miligam mỗi decilít (mg / dL) là tốt nhất.
  • Tăng lipid máu gia đình đồng hợp tử – Tình trạng này có nghĩa là bạn có lượng apolipoprotein B cao, một loại protein là một phần của cholesterol LDL.

Tăng lipid máu là tình trạng có thể là nguyên phát hoặc thứ phát. Nếu bạn có tình trạng này, cơ thể bạn gặp khó khăn trong việc phá vỡ cholesterol LDL hoặc chất béo trung tính.

Các triệu chứng rối loạn lipid máu như thế nào?

Bạn có thể bị rối loạn lipid máu và không bao giờ biết điều đó. Giống như huyết áp cao, cholesterol cao không có triệu chứng rõ ràng, nó thường được phát hiện trong một xét nghiệm máu thường xuyên.

Tuy nhiên, rối loạn lipid máu có thể dẫn đến bệnh tim mạch, có thể có triệu chứng. Nồng độ cholesterol LDL cao có liên quan đến bệnh động mạch vành (CAD), gây tắc nghẽn trong động mạch tim và bệnh động mạch ngoại biên (PAD), gây tắc nghẽn động mạch chân của bạn. CAD có thể dẫn đến đau ngực và cuối cùng là đau tim. Triệu chứng chính của PAD là đau chân khi đi bộ.

Nguyên nhân dẫn đến bệnh rối loạn lipid máu?

Một số hành vi có thể dẫn đến bệnh rối loạn lipid máu. Chúng bao gồm:

  • Hút thuốc lá
  • Béo phì và một lối sống ít vận động
  • Tiêu thụ thực phẩm giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa

Tiêu thụ rượu quá mức cũng có thể góp phần vào mức chất béo trung tính cao hơn.

Bạn có nguy cơ mắc chứng rối loạn lipid máu nguyên phát cao hơn nếu một hoặc cả hai cha mẹ bạn bị rối loạn lipid máu.

Độ tuổi cao cũng là một yếu tố nguy cơ cho cholesterol cao. Phụ nữ có xu hướng có mức LDL thấp hơn nam giới cho đến khi mãn kinh. Sau thời điểm mãn kinh thì LDL ở phụ nữ bắt đầu tăng.

Một số bệnh lý có thể làm tăng nguy cơ rối loạn lipid máu của bạn bao gồm:

  • Tiểu đường tuýp 2
  • Suy giáp
  • Bệnh thận mãn tính

Chuẩn đoán và điều trị rối loạn lipid máu như thế nào?

Một xét nghiệm máu đơn giản kiểm tra LDL, HDL và chất béo trung tính sẽ cho thấy mức độ cao, thấp hoặc trong một phạm vi lành mạnh, những con số này có thể thay đổi từ năm này sang năm khác. Vì vậy, việc xét nghiệm máu hàng năm là một ý tưởng tốt.

Nếu bạn dùng thuốc điều trị rối loạn lipid máu, bác sĩ có thể muốn bạn đi xét nghiệm máu thường xuyên hơn. Đây là cách chuẩn bị cho bài kiểm tra cholesterol.

Hướng điều trị

Thuốc thường được sử dụng nhất để điều trị rối loạn lipid máu là statin. Statin giúp giảm mức LDL bằng cách can thiệp vào việc sản xuất cholesterol trong gan. Ở đây, nhiều hơn về cách statin hoạt động.

Có một số loại statin. Tất cả đều hoạt động khác nhau một chút, với một số loại mạnh hơn những loại khác.

Bác sĩ cũng có thể kê toa các loại thuốc cholesterol khác. Chúng có thể được dùng ngoài statin hoặc thay cho statin. Có nhiều ưu và nhược điểm cần xem xét khi lựa chọn giữa các loại thuốc kiểm soát cholesterol.

Những loại thuốc không chứa statin này bao gồm:

  • Ezetimibe (Zetia)
  • Fibrate, như fenofibrate (Fenoglide)
  • Thuốc ức chế PCSK9

Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng thực phẩm chức năng chiết xuất từ thảo dược để cải thiện rối loạn lipid máu (giảm mỡ máu), vừa an toàn không lo tác dụng phụ mà lại hỗ trợ phòng ngừa về bệnh lý.

Xem sản phẩm: Viên uống An Mạch MH

Thay đổi lối sống phòng ngừa rối loạn lipid máu

Thay đổi lối sống có thể giúp bạn kiểm soát được mức cholesterol và chất béo trung tính. Bước đầu tiên là thay đổi chế độ ăn uống của bạn.

Những thay đổi nên bao gồm: Tiêu thụ ít chất béo bão hòa, đường tinh luyện và rượu. Thêm nhiều trái cây, rau, protein và ngũ cốc nguyên hạt vào chế độ ăn uống của bạn có thể giúp ích.

Tập thể dục hàng ngày và giảm cân cũng có thể giúp bạn cải thiện hồ sơ cholesterol.

Mẹo phòng ngừa

Cố gắng duy trì cân nặng khỏe mạnh bằng cách tuân theo chế độ ăn uống lành mạnh cho tim và tập thể dục thường xuyên. Bạn cũng nên bỏ hút thuốc nếu bạn đang hút thuốc.

Nếu bạn lo lắng về rối loạn lipid máu, hãy thảo luận với bác sĩ về cách bạn có thể bảo vệ chống lại nó.

Hoặc nếu bạn có tiền sử gia đình bị cholesterol cao, hãy chủ động về một cuộc sống lành mạnh trước khi số lượng cholesterol của bạn bắt đầu chuyển sang mức không lành mạnh.

Hãy làm tốt những lời khuyên trên, bạn sẽ có thể kiểm soát rối loạn lipid máu và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.